KMAN Publication Inc. تکنولوژی در کارآفرینی و مدیریت استراتژیک 3041-8585 5 پاییز 1405 1405 07 01 Developing a Smart Organizational Governance Model Based on Grounded Theory تدوین مدل حکمرانی هوشمند سازمانی بر پایه نظریه داده‌بنیاد 1 27 10.61838/kman.jtesm.519 FA صبا بخشایش اردستانی گروه مدیریت بازرگانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران لیلا مسافر استادیار گروه مدیریت دولتی،دانشگاه پیام نور،تهران،ایران Journal Article 1405 03 01 <p>This study aimed to develop a model of smart organizational governance based on grounded theory by identifying its causal conditions, contextual and intervening conditions, strategies, and consequences. This qualitative study employed a grounded theory design. The study population consisted of senior and middle managers, organizational governance experts, information technology and digital transformation specialists, and academics with relevant professional experience in Tehran. Eighteen participants were selected through purposive sampling followed by theoretical sampling, and recruitment continued until theoretical saturation was achieved. Data were collected through in-depth semi-structured interviews lasting approximately 50–75 minutes. Data collection and analysis were conducted concurrently using open, axial, and selective coding and the constant comparative method. MAXQDA software was used for data management. Credibility and dependability were enhanced through participant checking, expert review, continuous comparison, and analytical memoing. Data analysis generated 1,296 initial codes, which were refined into 514 distinct open codes, 126 concepts, 32 subcategories, and 11 main categories. “Smart organizational governance” emerged as the core phenomenon and comprised data-driven governance, digital intelligence in governance processes, participatory and networked governance, and transparent, accountable, and adaptive governance. Causal conditions included the inadequacy of traditional governance, environmental complexity, and technological and data-related pressures. Leadership, data culture, digital competencies, and integrated infrastructure emerged as contextual conditions, whereas organizational resistance, skill gaps, and legal and security constraints functioned as intervening conditions. Major strategies included redesigning governance structures, establishing data governance architecture, integrating data with decision-making, developing digital competencies, and gradually implementing intelligent technologies. The principal consequences were improved decision quality, organizational agility, learning, transparency, stakeholder trust, resilience, and competitive advantage. Smart organizational governance represents an integrated and dynamic organizational transformation rather than a purely technological initiative, and its successful development depends on the coordinated interaction of data, technology, leadership, structure, culture, human capabilities, participation, and accountability.</p> <p>هدف پژوهش حاضر تدوین مدل حکمرانی هوشمند سازمانی بر پایه نظریه داده‌بنیاد و تبیین شرایط علّی، زمینه‌ای و مداخله‌گر، راهبردها و پیامدهای مرتبط با آن بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش نظریه داده‌بنیاد انجام شد. جامعه پژوهش شامل مدیران ارشد و میانی، متخصصان حکمرانی سازمانی، فناوری اطلاعات و تحول دیجیتال و اعضای هیئت علمی دارای تجربه مرتبط در شهر تهران بود. در مجموع ۱۸ نفر با روش نمونه‌گیری هدفمند و سپس نمونه‌گیری نظری انتخاب شدند و فرایند نمونه‌گیری تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته ۵۰ تا ۷۵ دقیقه‌ای گردآوری شد. تحلیل داده‌ها هم‌زمان با گردآوری اطلاعات و با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی و روش مقایسه مستمر انجام گرفت. برای مدیریت داده‌ها از نرم‌افزار MAXQDA استفاده شد و اعتبار یافته‌ها از طریق بازبینی مشارکت‌کنندگان، مرور خبرگان و ثبت یادداشت‌های تحلیلی تقویت شد. تحلیل داده‌ها به استخراج ۱۲۹۶ کد اولیه، ۵۱۴ کد باز متمایز، ۱۲۶ مفهوم، ۳۲ زیرمقوله و ۱۱ مقوله اصلی انجامید. «حکمرانی هوشمند سازمانی» به‌عنوان پدیده محوری شناسایی شد و ابعاد آن شامل حکمرانی داده‌محور، هوشمندی دیجیتال در فرایندهای حکمرانی، حکمرانی مشارکتی و شبکه‌ای و حکمرانی شفاف، پاسخگو و تطبیق‌پذیر بود. شرایط علّی شامل ناکارآمدی الگوهای سنتی، پیچیدگی محیط و فشارهای فناورانه و داده‌ای بود. رهبری، فرهنگ داده، شایستگی‌های دیجیتال و زیرساخت یکپارچه به‌عنوان شرایط زمینه‌ای و مقاومت سازمانی، شکاف مهارتی و محدودیت‌های حقوقی و امنیتی به‌عنوان شرایط مداخله‌گر شناسایی شدند. راهبردهای اصلی شامل بازطراحی نظام حکمرانی، معماری حکمرانی داده، یکپارچه‌سازی تصمیم‌گیری، توسعه شایستگی‌های دیجیتال و استقرار تدریجی فناوری‌های هوشمند بود. پیامدها نیز ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری، چابکی، یادگیری، شفافیت، اعتماد، تاب‌آوری و مزیت رقابتی را دربر گرفت. حکمرانی هوشمند سازمانی یک تحول صرفاً فناورانه نیست، بلکه نظامی یکپارچه و پویا است که موفقیت آن به تعامل هماهنگ داده، فناوری، رهبری، ساختار، فرهنگ، سرمایه انسانی، مشارکت و پاسخگویی وابسته است.</p> https://journaltesm.com/index.php/journaltesm/article/download/519/496