KMAN Publication Inc. تکنولوژی در کارآفرینی و مدیریت استراتژیک 3041-8585 در دست انتشار 1406 02 01 Identifying and Analyzing Key Factors Affecting the Development of Incubation and Technology Centers in Free Zones: A Systematic Review Using Thematic Analysis شناسایی و تحلیل عوامل کلیدی مؤثر بر توسعه مراکز رشد و فناوری در مناطق آزاد: مروری سیستماتیک مبتنی بر رویکرد تحلیل مضمون 1 25 FA صمد فدائی دانشجوی دکتری، دانشکده اقتصاد، پردیس بین‌المللی ارس دانشگاه تبریز، تبریز، ایران پرویز محمدزاده استاد ، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران بهزاد سلمانی استاد ، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران یونس جبارزاده استادیار، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2026 05 30 <p>This study aimed to identify, categorize, and conceptually organize the key factors affecting the development of incubation and technology centers in Iran’s free zones and to propose an integrated framework for explaining these factors. This study employed a systematic literature review combined with thematic analysis and was conducted in accordance with the PRISMA 2020 guidelines. Systematic searches were performed in Scopus, Web of Science, SID, Magiran, Google Scholar, Irandoc, and relevant official reports. A total of 328 records were initially identified; after removing 37 duplicates, 291 records underwent title and abstract screening. Following two-stage screening, full-text assessment, and methodological quality appraisal using CASP and adapted quality criteria, 61 eligible studies were included in the final synthesis. Study selection and appraisal were independently conducted by two researchers. Cohen’s kappa coefficients for title/abstract screening, full-text screening, and quality assessment were 0.82, 0.79, and 0.87, respectively. Data were analyzed using Braun and Clarke’s six-phase thematic analysis approach. Approximately 480 initial codes were condensed into 27 subcategories, 12 subthemes, and four overarching themes. The process layer emerged as the most frequently supported dimension, identified in 52 studies (85.2%), encompassing professional management, the university–industry–government Triple Helix model, knowledge transfer, and digital infrastructure. The input layer, comprising policymaking, institutional frameworks, and foreign direct investment, was supported by 48 studies (78.7%). The output layer, including technology entrepreneurship, intelligence industry, and competitive clusters, was identified in 45 studies (73.8%). The outcome layer, encompassing sustainable economic growth, value creation, and free-zone resilience, was supported by 39 studies (63.9%). These findings resulted in a proposed four-layer conceptual framework consisting of inputs, processes, outputs, and outcomes. The development of incubation and technology centers in Iran’s free zones requires a systemic approach integrating institutional and policy stability, professional management, effective university–industry–government collaboration, knowledge transfer, digital infrastructure, and technology entrepreneurship. The proposed four-layer framework provides a useful foundation for policymaking and future empirical research, although the causal relationships among its components require quantitative validation.</p> <p>هدف پژوهش حاضر شناسایی، دسته‌بندی و سازمان‌دهی مفهومی عوامل کلیدی مؤثر بر توسعه مراکز رشد و فناوری در مناطق آزاد ایران و ارائه الگویی یکپارچه برای تبیین این عوامل بود. پژوهش حاضر یک مرور سیستماتیک با رویکرد تحلیل مضمون بود که مطابق راهنمای PRISMA 2020 انجام شد. جستجوی نظام‌مند منابع در پایگاه‌های Scopus، Web of Science، SID، Magiran، Google Scholar، Irandoc و گزارش‌های رسمی مرتبط صورت گرفت. در مجموع، 328 رکورد شناسایی شد که پس از حذف 37 رکورد تکراری، 291 سند وارد غربالگری عنوان و چکیده شدند. پس از غربالگری دو مرحله‌ای، بررسی متن کامل و ارزیابی کیفیت با ابزار CASP و معیارهای تطبیقی، 61 مطالعه واجد شرایط وارد تحلیل نهایی شدند. فرایند انتخاب و ارزیابی مطالعات توسط دو پژوهشگر مستقل انجام شد و ضرایب کاپای مراحل غربالگری عنوان و چکیده، متن کامل و ارزیابی کیفیت به‌ترتیب 0.82، 0.79 و 0.87 بود. تحلیل داده‌ها بر اساس رویکرد شش‌مرحله‌ای براون و کلارک انجام شد و حدود 480 کد اولیه به 27 مقوله فرعی، 12 زیرتم و چهار تم اصلی تقلیل یافت. تحلیل مضمون نشان داد که قوی‌ترین مجموعه عوامل مربوط به لایه فرآیند بود که در 52 مطالعه (85.2%) شناسایی شد و مدیریت حرفه‌ای، مدل مارپیچ سه‌گانه دانشگاه–صنعت–دولت، انتقال دانش و زیرساخت دیجیتال را دربر می‌گرفت. لایه ورودی شامل سیاست‌گذاری، چارچوب نهادی و جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در 48 مطالعه (78.7%)، لایه خروجی شامل کارآفرینی فناوری، صنعت هوش و خوشه‌های رقابتی در 45 مطالعه (73.8%) و لایه نتیجه شامل رشد اقتصادی پایدار، ارزش‌افزوده و تاب‌آوری مناطق آزاد در 39 مطالعه (63.9%) مشاهده شد. بر این اساس، یک الگوی مفهومی چهارلایه شامل ورودی، فرآیند، خروجی و نتیجه استخراج شد. توسعه مراکز رشد و فناوری در مناطق آزاد ایران مستلزم رویکردی سیستمی است که ثبات نهادی و سیاستی، مدیریت حرفه‌ای، همکاری واقعی دانشگاه–صنعت–دولت، انتقال دانش، زیرساخت دیجیتال و توسعه کارآفرینی فناوری را به‌طور هم‌زمان تقویت کند. الگوی چهارلایه پیشنهادی می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری و مطالعات تجربی آینده باشد، هرچند روابط علی میان لایه‌های آن نیازمند آزمون کمی است.</p> https://journaltesm.com/index.php/journaltesm/article/download/538/561