ارائه مدل پارادایمی جهتگیری کارآفرینی در شرکتهای دانشبنیان
کلمات کلیدی:
جهت گیری کارآفرینی, شرکتهای دانشبنیان, کارآفرینیچکیده
هدف این پژوهش ارائه مدل پارادایمی جهتگیری کارآفرینی در شرکتهای دانشبنیان با تأکید بر راهبردهای بازاریابی پایدار و شناسایی عوامل علّی، زمینهای، مداخلهگر، راهبردها و پیامدهای مرتبط با آن بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روششناسی، کیفی مبتنی بر نظریه دادهبنیاد بود. جامعه مورد مطالعه شامل مدیران و خبرگان شرکتهای دانشبنیان بود که دارای مدرک کارشناسی ارشد یا دکتری و حداقل 10 سال سابقه مدیریتی بودند. نمونهگیری بهصورت هدفمند انجام شد و مصاحبهها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. در مجموع، 15 مصاحبه نیمهساختاریافته انجام شد و دادهها از طریق کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل گردید. در فرآیند تحلیل، مفاهیم اولیه استخراج و در قالب مقولههای اصلی و فرعی سازماندهی شدند و در نهایت مدل پارادایمی پژوهش تدوین شد. یافتههای پژوهش نشان داد که جهتگیری کارآفرینی مبتنی بر بازاریابی پایدار در شرکتهای دانشبنیان تحت تأثیر سه دسته شرایط علّی شامل محرکهای استراتژیک و مدیریتی، قابلیتها و زیرساختهای فناورانه و فشارها و الزامات محیطی قرار دارد. همچنین شرایط زمینهای شامل ساختار سرمایه انسانی، زیرساختهای فناورانه، ظرفیت شبکهسازی و فرهنگ سازمانی، نقش مهمی در تحقق این پدیده ایفا میکنند. شرایط مداخلهگر نظیر محدودیت منابع، پویاییهای محیطی و فشارهای رقابتی نیز بر شدت و جهت این فرایند تأثیرگذار بودند. راهبردهای اصلی سازمانها شامل توسعه نوآوری پایدار، استقرار بازاریابی مسئولانه و تقویت قابلیتهای کارآفرینانه و شبکهسازی بود. پیامدهای حاصل از این راهبردها نیز در قالب ارتقای عملکرد سازمانی، ایجاد مزیت رقابتی پایدار، افزایش سرمایه اجتماعی، بهبود یادگیری سازمانی و توسعه ظرفیتهای نوآوری نمایان شد. نتایج پژوهش نشان داد که جهتگیری کارآفرینی مبتنی بر بازاریابی پایدار، یک رویکرد چندبعدی و راهبردی در شرکتهای دانشبنیان است که از تعامل عوامل مدیریتی، فناورانه و محیطی شکل میگیرد و میتواند زمینهساز رشد پایدار، نوآوری مستمر، افزایش رقابتپذیری و خلق ارزش مشترک برای سازمان و جامعه شود. بهرهگیری از این الگو، شرکتهای دانشبنیان را در مسیر توسعه پایدار و کارآفرینی ارزشآفرین هدایت میکند.
دانلودها
مراجع
Al Halbusi, H., Popa, S., Alshibani, S. M., & Soto-Acosta, P. (2025). Greening the Future: Analyzing Green Entrepreneurial Orientation, Green Knowledge Management and Digital Transformation for Sustainable Innovation and Circular Economy. European Journal of Innovation Management, 28(5), 1916-1942.
Cacciolatti, L., & Lee, S. H. (2016). Revisiting the Relationship between Marketing Capabilities and Firm Performance: The Moderating Role of Market Orientation, Marketing Strategy and Organisational Power. Journal of Business Research, 69(12), 5597-5610.
Covin, J. G., & Lumpkin, G. T. (2011). Entrepreneurial Orientation Theory and Research: Reflections on a Needed Construct. Entrepreneurship Theory and Practice, 35(5), 855-872.
Hanaysha, J. R., & Al-Shaikh, M. E. (2024). Impact of Entrepreneurial Orientation, Marketing Capability, and Market Orientation on Business Sustainability and Corporate Reputation. Discover Sustainability, 5(1), 273.
Hillenbrand, C., & Money, K. (2007). Corporate Responsibility and Corporate Reputation: Two Separate Concepts or Two Sides of the Same Coin? Corporate Reputation Review, 10(4), 261-277.
Hosseini, S. R., Jabbari, H., Baghiri, B., & Behboudi, O. (2025). The Effect of Sustainable Strategic Orientation on Firm Performance: The Role of Green Product Innovation in Iranian Knowledge-Based Companies. Green Development Management Studies, 4(1), 127-154.
Huang, L., Solangi, Y. A., Magazzino, C., & Solangi, S. A. (2024). Evaluating the Efficiency of Green Innovation and Marketing Strategies for Long-Term Sustainability in the Context of Environmental Labeling. Journal of Cleaner Production, 450, 141870.
Korayim, D., Shaik, A. S., Agarwal, R., Nijjer, S., & Sasso, P. (2025). Entrepreneurial Orientation and Sustainable Business Model Innovation through Technology Transfer: A Study of SMEs Leadership in Knowledge-Based Economies. Journal of Knowledge Management, 29(3), 789-813.
Malek Mohammadi, B., Saeida Ardakani, S., & Konjkav Monfared, A. R. (2024). Analyzing the Antecedents and Consequences of Sustainable Marketing Strategies in the Construction Industry. Journal of Entrepreneurship Development, 17(4), 184-210.
Melo, T., & Garrido-Morgado, A. (2012). Corporate Reputation: A Combination of Social Responsibility and Industry. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 19(1), 11-31.
Miller, D. (1983). The Correlates of Entrepreneurship in Three Types of Firms. Management Science, 29(7), 770-791.
Slevin, D. P., & Terjesen, S. (2011). Entrepreneurial Orientation and Firm Performance. Journal of Small Business Management, 49(2), 207-230.
Talari, M., Fallah, M., & Hossein Khani, M. (2021). Examining the Role of Entrepreneurial Orientation in the Success of New Products of Knowledge-Based Companies with Emphasis on Ambidextrous Marketing. New Marketing Research, 11(1), 157-178.
Yang, L., & Aumeboonsuke, V. (2022). The Impact of Entrepreneurial Orientation on Firm Performance: The Multiple Mediating Roles of Competitive Strategy and Knowledge Creation Process. Mobile Information Systems, 2022(1), 2339845.
Ye, F., Yang, Y., Xia, H., Shao, Y., Gu, X., & Shen, J. (2022). Green Entrepreneurial Orientation, Boundary-Spanning Search and Enterprise Sustainable Performance: The Moderating Role of Environmental Dynamism. Frontiers in psychology, 13, 978274.
Zhang, J. A., Edgar, F., Geare, A., & O'Kane, C. (2016). The Interactive Effects of Entrepreneurial Orientation and Capability-Based HRM on Firm Performance: The Mediating Role of Innovation Ambidexterity. Industrial Marketing Management, 59, 131-143.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Seyed Sajjad Mohtasham (Author); Peiman Alidoust Zoghi; Ali Gholi Pour Soleimani, Ahmad Ghanbarian Boroujeni (Author)

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.

